რა არის მასტეხინი და როგორ გამოვიყენოთ პალიტრის დანა

რა არის მასტეხინი? ეს არის ბრტყელპირიანი სამხატვრო ხელსაწყო, რომელსაც ხშირად პალიტრის დანასაც უწოდებენ. მას იყენებენ საღებავის ასარევად, ზედაპირზე გადასატანად, ფენებად დასადებად, ზედმეტი საღებავის მოსაშორებლად და მკვეთრი ან რელიეფური კვალის შესაქმნელად.

ფუნჯისგან განსხვავებით, მასტეხინი საღებავს ბეწვით არ იწოვს. მისი პირი მასას ზედაპირზე გადააცურებს ან მსუბუქად აწვება, ამიტომ შედეგი ხშირად უფრო მკაფიო, სქელი და ფაქტურულია. ეს ხელსაწყო განსაკუთრებით პრაქტიკულია აკრილისა და ზეთის საღებავებით მუშაობისას, თუმცა კარგი შედეგისთვის მნიშვნელოვანია წნევის, კუთხისა და საღებავის რაოდენობის კონტროლი.

რა არის მასტეხინი და რით განსხვავდება ჩვეულებრივი დანისგან?

მასტეხინი საჭრელი ინსტრუმენტი არ არის. მისი პირი განკუთვნილია საღებავთან სამუშაოდ და არა ტილოს ან სხვა ზედაპირის გასაჭრელად. მხატვრობაში გავრცელებულია სხვადასხვა სიგრძის, სიგანისა და ფორმის პირები: მომრგვალებული, წვეტიანი, ფართო ან ვიწრო. თითოეული ფორმა განსხვავებულ კვალს ტოვებს.

ტერმინები „მასტეხინი“ და „პალიტრის დანა“ ხშირად ერთი მნიშვნელობით გამოიყენება. პრაქტიკაში ზოგი ფორმა უფრო მოსახერხებელია პალიტრაზე ფერების შესარევად, ზოგი კი უშუალოდ ნამუშევარზე საღებავის დასატანად. არჩევისას სახელზე მეტად მნიშვნელოვანია პირის ფორმა, მოქნილობა და ის მოქმედება, რომლის შესრულებაც გსურთ.

ფართო პირით ადვილია დიდი მონაკვეთის დაფარვა და ფერის ფართო ლაქის დატოვება. ვიწრო ან წვეტიანი ფორმა გამოდგება მცირე აქცენტებისთვის, ხაზებისთვის და კიდეების დასამუშავებლად. ერთი ხელსაწყოთი რამდენიმე ეფექტის მიღებაც შეიძლება: კვალს ცვლის პირის კუთხე, მოძრაობის მიმართულება და დაწოლის ძალა.

რაში გამოიყენება მასტეხინი?

მასტეხინი მხოლოდ სქელი საღებავის დასადებად არ გამოიყენება. ის შეიძლება გახდეს როგორც დამხმარე ხელსაწყო ფერების მოსამზადებლად, ისე მთავარი ინსტრუმენტი მთელი ნამუშევრის შესაქმნელად. მისი ძირითადი გამოყენებებია:

• ფერების შერევა: პალიტრაზე ორი ან მეტი ფერის თანაბრად გაერთიანება;
• საღებავის გადატანა: მომზადებული ფერის აღება და სამუშაო ზედაპირზე დადება;
• ფაქტურის შექმნა: სქელი ფენის, რელიეფური კვალისა და მიმართულების გამოკვეთა;
• კიდეებისა და ხაზების ფორმირება: პირის გვერდით ან წვერით მკვეთრი დეტალების დატანა;
• კორექცია: ჯერ კიდევ სველი საღებავის ნაწილის ფრთხილად აღება ან გადანაწილება.

მაგალითად, ფართო მოძრაობით შეიძლება შეიქმნას ცის, კედლის ან მიწის დიდი ფერადი სიბრტყე, ხოლო პირის გვერდით — ტოტის, ბალახის ან არქიტექტურული კიდის მსგავსი ხაზი. შედეგი ყოველთვის დამოკიდებულია საღებავის სისქესა და ზედაპირის მდგომარეობაზე, ამიტომ პირველი ცდები უმჯობესია ცალკე სავარჯიშო ფურცელზე გააკეთოთ.

მასტეხინი აკრილისა და ზეთის საღებავებთან

აკრილის საღებავი შედარებით სწრაფად შრება, ამიტომ წინასწარ მოამზადეთ გამოსაყენებელი ფერები და მუშაობისას ხელსაწყო დროულად გაწმინდეთ. თუ გამშრალი ნაწილაკი მასტეხინზე დარჩა, შემდეგ მოძრაობაში მან შეიძლება საღებავის ფენა არასასურველად გაკაწროს ან კვალი შეცვალოს.

ზეთის საღებავი უფრო ხანგრძლივად რჩება დამუშავებადი. ეს საშუალებას გაძლევთ ფერები ზედაპირზე გადაანაწილოთ, კიდეები შეარბილოთ ან არასწორ ადგილას დატანილი სველი მასა აიღოთ. ამავე დროს, ზედმეტმა განმეორებითმა მოძრაობამ შეიძლება ფერები ერთმანეთში ზედმეტად აურიოს და მკაფიო ლაქები დაკარგოს.

ორივე შემთხვევაში დაიწყეთ მცირე რაოდენობით. აიღეთ საღებავი პირის ქვედა მხარეს, დადეთ ზედაპირზე და ერთი გააზრებული მოძრაობით გაანაწილეთ. თუ უფრო სქელი ფაქტურა გჭირდებათ, დაამატეთ ახალი ფენა; ზედმეტი მასის ერთბაშად დადებაზე კონტროლის შენარჩუნება რთულია.

როგორ შევარჩიოთ პალიტრის დანა?

პირველი მასტეხინის შერჩევისას უნივერსალური „საუკეთესო ფორმის“ ძებნა საჭირო არ არის. არჩევანი დაუკავშირეთ ნამუშევრის ზომას, სასურველ კვალსა და იმას, ხელსაწყო ძირითადად ფერების შერევისთვის გჭირდებათ თუ ზედაპირზე ხატვისთვის.

• ფორმა: ფართო პირი დიდ ლაქებს ქმნის, წვეტიანი კი მცირე დეტალებზე მეტი კონტროლის საშუალებას იძლევა;
• ზომა: მცირე ფორმატი ვიწრო მასტეხინით უფრო მარტივად იმართება, დიდ ზედაპირზე კი ფართო პირი პრაქტიკულია;
• მოქნილობა: მოქნილი პირი წნევაზე რეაგირებს, უფრო მყარი ფორმა კი პირდაპირ მოძრაობას ინარჩუნებს;
• მასალა: პლასტმასისა და უჟანგავი ტიპის ვარიანტებს განსხვავებული შეგრძნება და მოქნილობა შეიძლება ჰქონდეს;
• სახელური: ხელსაწყო კომფორტულად უნდა გეჭიროთ და მოძრაობისას ხელი ზედმეტად არ დაძაბოთ.

თუ სხვადასხვა ფორმის შედარება გსურთ, შეგიძლიათ დაათვალიეროთ მასტეხინებისა და პალიტრის დანების კატეგორია. დამწყებისთვის რამდენიმე ფორმის ნაკრები მოსახერხებელია, რადგან ერთ სავარჯიშოში ფართო ლაქის, ხაზისა და მცირე დეტალის გამოცდა შეიძლება.

პრაქტიკული სავარჯიშო დამწყებისთვის

პირველი ვარჯიშისთვის მოამზადეთ პალიტრა, ორი ან სამი ფერი და საცდელი ზედაპირი. პალიტრაზე დადებული ფერები მასტეხინით რამდენჯერმე გადაკეცეთ ერთმანეთში, სანამ სასურველ შერეულ ტონს მიიღებთ. ნუ აურევთ მთლიან მასას ბოლომდე, თუ ნაწილობრივ შერეული, მრავალტონიანი კვალი გსურთ.

შემდეგ მცირე საღებავი აიღეთ პირის ქვედა ნაწილით. მასტეხინი ზედაპირს დაბალი კუთხით მიადეთ და ნელა გადააცურეთ. მეორე ცდაზე კუთხე ან წნევა შეცვალეთ და შეადარეთ კვალი. ბოლოს პირის გვერდით გაავლეთ რამდენიმე მოკლე ხაზი და წვერით დატოვეთ პატარა აქცენტები.

სამუშაოს დასრულების მოკლე სია

• მოაშორეთ დარჩენილი საღებავი, სანამ ის ხელსაწყოზე გამაგრდება;
• გაწმინდეთ მასტეხინი გამოყენებული საღებავის ტიპისთვის შესაფერისი წესით;
• არ დატოვოთ პირი სველ ან დაბინძურებულ მდგომარეობაში;
• შენახვამდე შეამოწმეთ, რომ კიდეზე საღებავის გამაგრებული ნაწილაკი არ დარჩა;
• მასტეხინი გამოიყენეთ სამხატვრო სამუშაოებისთვის და არა საჭრელ დანად.

ხშირი შეცდომები და მათი გამოსწორება

ზედმეტი დაწოლა საღებავს მთლიანად გვერდებზე განდევნის და შეიძლება სასურველი ფენა გაათხელოს. დაიწყეთ მსუბუქი შეხებით და წნევა მხოლოდ საჭიროებისას გაზარდეთ. პირის დაბალი კუთხე ფართო, გლუვ კვალს უწყობს ხელს, ხოლო უფრო წამოწეული პოზიცია — მკვეთრ ხაზს.

ერთი ადგილის მრავალჯერ დამუშავება ფერებს ზედმეტად აერთიანებს და ფაქტურას ასწორებს. წინასწარ განსაზღვრეთ მოძრაობის მიმართულება, გააკეთეთ ერთი გადასმა და შედეგს გვერდიდანაც შეხედეთ. საჭირო კორექცია ახალი, სუფთა მოძრაობით შეასრულეთ.

დაუბანელი პირით ფერის აღება ახალ ტონში წინა საღებავს შეიტანს. თუ სუფთა ფერი გჭირდებათ, ყოველი მნიშვნელოვანი ცვლილების წინ პირი გაწმინდეთ. შემთხვევითი შერევა შეიძლება საინტერესო ეფექტიც იყოს, მაგრამ ეს გააზრებული არჩევანი უნდა იყოს.

შეუსაბამო ზომის გამოყენება კონტროლს ართულებს: ძალიან ფართო პირი პატარა დეტალს ფარავს, ძალიან ვიწრო კი დიდ მონაკვეთზე ბევრ განმეორებით მოძრაობას მოითხოვს. ჯერ ფორმატი და სასურველი კვალი განსაზღვრეთ, შემდეგ აირჩიეთ მასტეხინი.

რომელი ნაკრები შეიძლება განიხილოთ?

ფორმების ერთდროულად შესადარებლად Lumino-ზე წარმოდგენილია Mont Marte-ის პლასტმასის პალიტრის დანების 5-ცალიანი ნაკრები. ეს ვარიანტი სხვადასხვა პირით ექსპერიმენტის შესაძლებლობას გაძლევთ.

ასევე შეგიძლიათ განიხილოთ Mont Marte-ის Stainless პალიტრის დანების 5-ცალიანი ნაკრები. არჩევისას შეადარეთ მასალა, პირების ფორმები და ის მოძრაობები, რომელთა შესრულებაც ყველაზე ხშირად გსურთ.

დასკვნა — როდის გამოგადგებათ მასტეხინი?

მასტეხინი გამოსადეგია მაშინ, როდესაც გსურთ საღებავის სუფთად შერევა, ფართო ლაქებით მუშაობა, მკვეთრი კიდეების შექმნა ან ნამუშევრისთვის რელიეფური ხასიათის დამატება. დასაწყებად საკმარისია რამდენიმე ფორმის გამოცდა და დაკვირვება, როგორ ცვლის კვალს კუთხე, წნევა და საღებავის რაოდენობა.

პირველივე ცდაზე დასრულებული ნახატის შექმნას ნუ ეცდებით. გააკეთეთ ფერების შერევის, ფართო გადასმის, ხაზისა და ფაქტურის მცირე სავარჯიშოები. ასე სწრაფად მიხვდებით, რომელი ფორმა შეესაბამება თქვენს მოძრაობას და როდის სჯობს მასტეხინის გამოყენება ფუნჯის ნაცვლად ან მასთან ერთად.